و اگر در آنچه بر تو نازل كرده‌ايم ترديد دارى، از آنها كه كتابهای پيش از تو را مى‌خوانند سؤال كن... ﴿سوره يونس: آیۀ ٩٤﴾

معنی کلمه "جبر" چیست؟

+1 امتیاز
منظور از جبر چیست و جباریت الله به چه مفهومی است؟
سوال شده مرداد 22, 1395 در معنی کلمات بوسیله ی سعید (9,580 امتیاز)

1 پاسخ

+1 امتیاز
 
بهترین پاسخ

גבר (جبر) در لسان تورات و صحف انبیاء به عملکرد "غالب آمدن" و "چیره شدن" دلالت دارد:

רגלי חסידו חסידיו ישמר ורשעים בחשך ידמו כי לא בכח יגבר איש (کتاب اول ساموئل نبی فصل 2 آیه 9)

پایهای مقدسین خود را محفوظ می‌دارد. اماشریران در ظلمت خاموش خواهند شد، زیرا که انسان به قوت خود غالب نخواهد آمد.

در لسان قرآن نیز همان عملکرد را به "زورمند" ترجمه می کنند:

قَالُوا يَا مُوسَىٰ إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدْخُلَهَا حَتَّىٰ يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِن يَخْرُجُوا مِنْهَا فَإِنَّا دَاخِلُونَ ﴿المائدة: ٢٢﴾

گفتند: «اى موسى، در آنجا مردمى زورمندند و تا آنان از آنجا بيرون نروند ما هرگز وارد آن نمى‌شويم. پس اگر از آنجا بيرون بروند ما وارد خواهيم شد.»

قرآن در آیه ای موسی را نیز به جبار بودن متهم کرده است که بر اساس آیات قبل منظور "قلدری" و "بزن بهادری" اوست:

فَلَمَّا أَنْ أَرَادَ أَن يَبْطِشَ بِالَّذِي هُوَ عَدُوٌّ لَّهُمَا قَالَ يَا مُوسَىٰ أَتُرِيدُ أَن تَقْتُلَنِي كَمَا قَتَلْتَ نَفْسًا بِالْأَمْسِ إِن تُرِيدُ إِلَّا أَن تَكُونَ جَبَّارًا فِي الْأَرْضِ وَمَا تُرِيدُ أَن تَكُونَ مِنَ الْمُصْلِحِينَ ﴿القصص: ١٩﴾

و چون خواست به سوى آنكه دشمن هر دوشان بود حمله آورد، گفت: «اى موسى، آيا مى‌خواهى مرا بكشى چنانكه ديروز شخصى را كشتى؟ تو مى‌خواهى در اين سرزمين فقط زورگو باشى، و نمى‌خواهى از اصلاحگران باشى.»

همانطور که اشاره کردید یکی از اسماء یا عملکردهای پروردگار جباریت اوست که در آیه ذیل اشاره شده است:

هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ ﴿الحشر: ٢٣﴾

که منظور "قدرتمند" بودن پروردگار است.

در صحیفه اشعیاء نبی نیز یهوه به جبار مشهور است و در پایان آیه به "غلبه کننده" مسمی شده است:

יהוה כגבור יצא כאיש מלחמות יעיר קנאה יריע אף יצריח על איביו יתגבר (صحیفه اشعیاء فصل 42 آیه 13)

یهوه مثل جبار بیرون می‌آید ومانند مرد جنگی غیرت خویش را برمی انگیزاند. فریاد کرده، نعره خواهد زد و بر دشمنان خویش غلبه خواهد نمود

نتیجه: در کل لسان وحی، پروردگار به جبار مسمی شده است و این به معنای "غلبه کننده" بودن اوست. جبار بودن پروردگار، ربطی به فلسفه مهمل "جبر و اختیار" که از بطن فلسفه کافرانه یونان تراوش کرده است ندارد و این کلمه را باید صرفا در محدوده کلام وحی (قرآن و کتب من قبل) فهم کرد.

پاسخ داده شده مرداد 28, 1395 بوسیله ی admin (93,530 امتیاز)
انتخاب شده مرداد 29, 1395 بوسیله ی سعید
بسیار ممنونم از جواب کامل تان.
با راهنمایی گرفتن از جواب ادمین محترم ، آیا میتوان گفت که جبر همان غلبه قطعی و مطلق است؟
یعنی به عبارت دیگر غلبه یکطرفه.
این را از آن باب عرض میکنم که عموما یک کلمه را با یک کلمه دیگر ترجمه نکرده باشیم.
مثلا گاهی قسط به عدل و مساوات ترجمه می شود که همه این کلمات بار معنایی مختلفی دارند.
در خاتمه باز هم از جواب متقن و زیبایتان متشکرم.
خواهش میکنم... بله... جبار بودن الله به معنای "پیروز بودن قطعی و مطلق" اوست. بدان معنی که امر الله بر فوق همه دستورات است: ... وَكَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴿التوبة: ٤٠﴾
...